Japan voor een naakt - de truc troc in het Château Malou

Verkoop Japan voor een naaktmodel Terugkeren naar ruilhandel betekent de fundamenten leggen voor een maatschappelijke omwenteling. De kunstenaar geeft het voorbeeld. Van een kunstenaar wordt verbeeldingskracht gevraagd, van de koper geen. Een cheque, waarvan het bedrag kan variëren van 5.000 F tot een miljoen, verwijdert elke impuls tot menselijk contact of dialoog. Voor de speculant is de authenticiteit van een geciteerde handtekening voldoende; de kwaliteit van het schilderij ligt in de investering die het belichaamt. Op die basis zou een kluis rationeler zijn dan de schilderijrails van een salon. De rijke Amerikaan die vijftien jaar geleden een goudstaaf ruilde voor een «idee» van een schilderij van Yves Klein – de avant-garde kunstenaar die naaktmodellen in blauw hulde en ze vervolgens over doek rolde – belichaamt het extreme einde van een speculatie waarbij elk artistiek product een beurswaarde heeft. Om tegen deze aberratie te reageren, organiseerde de Galerie de Prêts d'œuvres d'art – 900 werken in voorraad, 300 bekende namen – de truc troc operatie in Château Malou in Woluwe. Ongeveer 200 kunstenaars, die elke facet van onderzoek uitdrukken en de meest onverwachte technieken en materialen gebruiken – waaronder Rik Poot, Somville, Dock, Gheyssens, Bailleux, Peter Celie, Marchoul, Vic Gentils, Strebelle enzovoort – exposeren werken die geruild kunnen worden. Ja, geruild voor alles wat de kunstenaar zou kunnen aanspreken. Deze terugkeer naar ruilhandel, de oudste en meest natuurlijke van alle handelsvormen, veranderde het gedrag van kunstliefhebbers vanaf de openingsavond. In plaats van drankjes te drinken en te praten over Cap Martin in mei of de Spaanse meid, onderzocht het publiek elk schilderij, elk object, elke sculptuur zeer aandachtig. En vroeg zich af: «Wat kan ik de kunstenaar aanbieden dat hem zal bevredigen en hem in mijn voordeel zal stemmen?» Voor het eerst ging het erom goedgekeurd te worden door de schepper. Het weghalen van geld plaatste de kunstliefhebber in de positie van een leerling die op het punt stond een examinator onder ogen te zien. Het ultieme alternatief In het begin waren er angsten dat mensen hun zolders zouden leegschrapen. Toegegeven, sommige naïeve bezoekers boden «restjes» aan, maar... Heel snel begreep het publiek dat het lokaas geen afdankertje kon zijn. En zo hadden na drie weken elke kunstenaar zonder uitzondering ruilaanbiedingen ontvangen. Aanbiedingen die niet ontbraken aan originaliteit, zelfs humor, en soms een ingenieuze provocatie. Wat werd er onder andere aangeboden? Een reis voor twee naar Japan, een verblijf in Corsica, een Skoda auto, een ultramoderne stofzuiger, een cursus van 40 fysiotherapiesessies, een zes maanden durende rekening bij een kruidenier, juwelen, een kleurentelevisie, enzovoort. Lola Bobesco, een van onze meest gevoelige muzikale uitvoerders, bood een viool aan. Eddy Merckx, een fiets die onvermijdelijk een aura van glorie droeg. Een kunstliefhebber die van frisse lucht hield, bood een onbeperkt verblijf op het platteland aan. Wat de schilder-beeldhouwer Claude Rahir betreft, die een lijm gebruikt die zowel zeldzaam als duur is om stenen in zijn werk te plaatsen, hem werden 20 kilo van dat basisbestanddeel aangeboden. Ach, als ruilhandel zich zou verspreiden naar elke sector, hoe zou de verbeelding dan weer aan de macht komen in alle sociale klassen! Wat belastingambtenaren betreft, zij zouden voor het zwaarste alternatief komen te staan: massale zelfmoord of werkloosheid, wat volgens sommigen ook een beroep is. [Bijschrift] Château Malou in Woluwe. Tot half september. [Fotobijschrift] DE TRUC TROC IN WOLUWE. Een zekere ingenieuze provocatie.