Mister aggressive skater

In-lineskates zijn het stadium van trendy hebbeding allang voorbij. Op de zomerse rollerparades glijdt iedereen mee, van jonge vaders met baby in de buggy tot glamourmeiden met ontwikkelde kuiten. Voor de Griekse Fransman Taïg Khris is skaten meer dan een tijdverdrijf, hij verdient er royaal zijn brood mee. En daarnaast traint hij als bezeten om weer wereldkampioen aggressive skating te worden. Een interview met een 28-jarige waaghals die nooit naar school is geweest. In 1989 werd San Francisco geteisterd door een hevige aardbeving. De zwaar beschadigde Embarcadero Freeway werd afgesloten voor alle verkeer. Voor een bende rolschaatsfanaten was de verlaten, glooiende snelweg het paradijs op aarde. De Embarcadero verdween, maar de skates bleven elke week – en steeds talrijker – samenkomen voor een avondlijke rit. Vandaag is The Midnight Rollers Friday Night Skate een van de hipste happenings van San Francisco. Het idee om de rolschaatsen aan te binden en in groep de straten van de stad een avond lang in te palmen, maakte furore. Rollerparades deken onder andere op in Venice Beach, Barcelona (drie keer per week), New York, Berlijn, Parijs, Sydney, Rome en Amsterdam (wekelijks, heel het year door). Brussel sprong vorig jaar op de kar. Het overweldigende succes – 30.000 deelnemers en meer dan 100.000 toeschouwers in één zomer – moedigde de initiatiefnemers aan om afgelopen zomer in heel België nachtelijke ritten te organiseren. Bijna elke avond van de week trok ergens een rollerparade dwars door de stad. In Gent en Luik bleef de score beperkt tot een tweewekelijks deelnemers. Koksijde haalde gemiddeld vijfhonderd skatens. Namen en Hasselt endt hebben al belangstelling getoond. Brussel was elke vrijdag twee- tot vierduizend skatens te fokken en spande daarmee de kroon. „Vooral de steden waar de politie meereed en bij de organisatie betrokken was, deden het goed”, zegt Laurent Winneck van Belgium Rollers. „In tegenstelling tot sommige buitenlandse rollerparades, waar een clan feromte skaters de rol initiëren de straten opeist, ging het er in België veel gemoedelijker toe. Behalve de verwoede skaters meegingen ook veel liefhebbers op. Gezinnen met kinderen, soms zelfs met een baby in de buggy. De Belgische rollerparades waren een feestelijk evenement, dat het in-lineskaten als vrijetijdsactiviteit, sport en transportmiddel vers promoten. Het bood de deelnemers ook de kans hun stad op een andere manier te ontdekken.” In tegenstelling tot vorig jaar zullen er in de winter geen rollerparades gereden worden. De kou schrikt af. Nu een laatstefelparade in Brussel (19 september, tijdens de opendeurdag van de politie) en Bergen (21 september, Week van de Mobiliteit) gaat Belgium Rollers op de fles staan tot volgende zomer. Hasselt en Koksijde doen dan bijna zeker opnieuw mee. Ook Antwerpen en Oost- „Tijdens een rollerparades kan je met een rotvaart door de stad scheuren. Dat is sensationeel”, zegt Taïg Khris. „Het geeft je een gevoel van vrijheid. Als tiener voelde ik me de heerser van de stad als ik op mijn rolschaatsen dwars door het verkeer van Parijs kon razend en de auto’s het nakijken gaf. Ik beheers de techniek volledig, en daardoor was er weinig gevaar. Maar ik raad het niemand aan die niet stevig in zijn schaatsen staat. Tijdens rollerparades wordt het verkeer afgeblokt, zodat iedereen kan deelnemen. Je moet alleen kunnen remmen.” Taïg Khris verdient van het schaatsen intussen evenveel als een manager van een groot bedrijf. „Ik was zes toen we van Algerije naar Parijs verhuisden. Mijn vader is een Algerijn, mijn moeder een Griekse. Ik heb de Griekse nationaliteit, maar op de kans hun stad op een andere manier te ontdekken.” In tegenstelling tot vorig jaar zullen er in de winter geen rollerparades gereden worden. De kou schrikt af. Nu een laatstefelparade in Brussel (19 september, tijdens de opendeurdag van de politie) en Bergen (21 september, Week van de Mobiliteit) gaat Belgium Rollers op de fles staan tot volgende zomer. Hasselt en Koksijde doen dan bijna zeker opnieuw mee. Ook Antwerpen en Oost-zelf als een Fransman. Ik ben Frans van mentaliteit. Met mijn broer ging ik vaak rond op de Trocadéro bij de Eiffeltoren, dat is de stek van de rollers. De sfeer was ingelooflijk. Rumpen of halfpipes (inlinebanen in de vorm van een grote halve pijp) had je nog niet in het begin van de jaren 1990. We reden zelfs nog geen figuren, we amuseerden ons met tikkertje en andere spelletjes. De rolschaats werd ons favoriete transportmiddel. De zot uithangen, auto’s voorbijsteken, te vasthouden aan bussen: Parijs was van ons. Geleidelijk aan ontdekten we meer kunstjes. We leerden van trappen te schansen, we ontwierpen en bouwden eigenhandig om eerste springplank. Op een dag sprong ik over drie wagens. Op mijn vijftiende ging er vlak bij mijn deur een halfpipe open. Ik greep mijn kans. Mijn broer was anderhalf jaar ouder, en wat we ook ondernamen, hij was altijd net iets sterker, sneller, beter. Hij was de beste rolschaatser en sporter, hij werd kampioen van Frankrijk in het inlinen op het hoogtepunt van de hype, hij speelde mee in een paar grote films. Ik was altijd de tweede, de meisjes keken alleen naar hem. Dat was frustrerend. De dag dat ik de ramp ontdekte, was mijn broer toevallig niet in de buurt. Een week lang heb ik als een gek op de ramp geschaatst en toen mijn broer kwam kijken, had ik zo’n grote voorsprong dat hij er al snel de brei aan gaf. Op de ramp ging een nieuwe wereld voor me open. Met een vriend oefende ik er elke dag. Ook al waren er toen geen wedstrijden en ook al bleven alle andere vrienden zich amuseren op de Trocadéro, waar ook de meisjes rondhingen. Wij moesten het zonder publiek stellen. We keken naar video’s van Tony Hawk en andere bekende skateboarders en we probeerden hen op klassieke rolschaatsen na te doen. Ik droomde er toen al van om de wereld rond te reizen en van het rolschaatsen te leven. Maar er waren nog geen sponsors, wedstrijden waren schaars en heel amateuristisch. Op mijn achttiende hing ik de rolschaatsen aan de haak en ging ik werken in het restaurant van mijn ouders. Het was miserie alom, want het restaurant draaide niet goed. Net op dat moment braken de in-lineskates in Amerika door. De klassieke rolschaatsen, twee kers twee wieltjes naast elkaar, maakten plaats voor skeelers (vijf wieltjes op een rij, om snelheid te halen) en voor in-lineskates (vier kleinere wieltjes op een rij, steviger, geschikt voor trucjes als slalommen, springen en aerobie op de halfpipe). Toen de eerste video met de krachttoeren van in-linekaters op de halfpipe Frankrijk bereikte, heb ik me een breuk gelachen met het gestuntel van die Amerikanen. Ik kon met mijn klassieke rolschaatsen veel meer dan zij met hun in-lines. In 1996 lanceerden de grote schaatsenmerk skeelers en in-lineskates op grote schaal in Europa. In het stadion van Bercy, vlak bij mijn huis, werd een groot kampioenschap aggressive skating, skaten in de ramp, georganiseerd. Ik kocht een paar in-lineskates – op gewone rolschaatsen mocht je niet meedoen – en ik trainde twee maanden lang dag en nacht. Ik eindigde vijfde. Drie dagen later zat ik in het vliegtuig, met sponsorcontracten van Rollerblade en Club Med op zak, op weg naar demonstraties in heel Europa. Het was het begin van een nieuw leven.” INTERVIEW halfpipe of vert (hoge halfpipe) of glijden dwars over een trapleuning of stoeprand (grinding). Gewone stervelingen die voor hun plezier op zondag een rondje rolschaatsen in het Terkamerenbos, zijn in- of fitness-skaters. De aggressive skaters zoeken liever een skateramp op of trekken naar een plek in de stad die ze zich toe-eigenen. Zulke spots vind je bijvoorbeeld in Brussel (Zuidstation en Kunstberg), Mariakerke (veiling), Antwerpen (Meir), Genk, Hasselt (trappen aan het OCMW), Waregem (voetbalveld), Malden (Hondiuspark) en Wielsbeke (Hernieuwenberg). Ze proberen er net als de skateboarders verschillende trucjes en figuren uit met kleurrijke namen als Ito 540, Bio-820, Crooked Rocket Air, Safety Stale Japan, Charlie Chaplin, Fishbrain Vert Slide of Pormaar. De Pormaar proberen? Stalvert (stijlste, zoals bij muren of zool grind locken: op de ledge, trek je achterste voet scheef en stuur zo ver dat de zijkant van die skate op de ledge of coping rust. De onderkant van de skate wijst naar achteren. Op de X-Games van 2001 was Taïg Khris de eerste ramp rider die tijdens een wedstrijd een dubbele salto, een salto achterover, uitvoerde. Hij won dat jaar alles wat er te winnen viel: X-Games, Gravity Games, World Championship al lange tijd. World Team Challenge. In 103 competities eindigde hij 71 keer als eerste, zestien keer als tweede, veertien keer als derde. Taïg Khris is een fenomeen. Hij vliegt door de lucht en voert ondertussen bewegingen uit die niet zouden misstaan in een circus of op een wereldkampioenschap acrobatische gymnastiek. Het ziet er gevaarlijk uit, en dat is het ook. „Ouders hoeven niet bang te zijn: op een ramp in een skatepark loopt hun kind geen gevaar als het goede beschermers draagt. Wat ik doe, is van een andere orde.” Ik zoek de limieten van de sport op. Ik werk aan een speciale ramp, 6,60 meter hoog, waarop ik nieuwe sprongrecords wil vestigen en figuren die zelfs in de gymnastiek nooit vertoond zijn. Dat is niet zonder gevaar. Onverwachte scheuren, gebroken botten: pijnlijk, het is niet leuk, maar het hoort erbij. De dag dat ik mijn nek brak, piep ik wel anders. Toen ik jonger was, schrok ik nergens voor terug. Tegenwoordig ben ik wel bang. Drievoudig: wat wil je bereiken en hoe ver wil je daarvoor gaan? Maar mijn motivatie is zo sterk dat niets me tegenhoudt. Als je ergens voor knokt, krijg je niets voor niets. Het leven is een eeuwige strijd. De dag dat ik mijn limiet bereik, stop ik. Maar voorlopig voel ik dat ik nog beter kan. Ik droom van nog meer records. Ik droom van figuren die nog nooit vertoond zijn. Aan een nieuwe beweging uitvinden, dat is een sensatie waar ik over vijftig jaar nog van geniet.” Vorig jaar hielden gescheurde ligamenten Khris weg van de ramp. „Het was geen verloren tijd. Ik had eindelijk tijd om mijn zaken wat beter te behartigen, om piano te spelen en dingen te leren die niets met skaten te maken hebben. Het leven is zo kort (lacht). Na mijn carrière als skater maak ik me geen zorgen over mijn toekomst. Ik ga het proberen te maken als acteur. Ik volg nu al lessen. De sport heeft me geleerd om mijn lichaam perfect te beheersen en uit te drukken. Het helpt ook dat ik als sporter geleerd heb om alle emotie te blokkeren. Maar waar een wil is, is een weg. Ik hou gewoon niet zonder uitdaging. Toen ik in 2001 alles gewonnen had wat er te winnen viel, verloor ik de motivatie. Maar toen kwamen die twee zware blessures, en nu wil ik bewijzen dat je op je 28ste naar het hoogste niveau kunt terugkeren. 28 is stokoud in het aggressive skating. Mijn concurrenten zijn soms dertien jaar jonger. Dat komt omdat extreme sporten zo gevaarlijk zijn dat je er niet bij stil mag staan. Blijkbaar heb je als je jong bent minder moeite met zo’n kamikazehouding.” „De aggressive skaters vormen een wereldje apart, met eigen kleding en muziek. Maar Taïg Khris hoort er niet bij. „Veel mensen uit het rollerwereldje beweren dat skaten een levensstijl is. Dat is hun goed recht. Het is misschien zelfs waar in hun geval. Maar voor mij gaat het niet op. Met skaten verdien ik mijn brood, ik vind het een 'echte' sport als voetbal of ijshockey. Vroeger was skaten mijn grootste hobby en ben ik er dag en nacht mee bezig geweest. Nu is het geen levensstijl meer. De kleding, de muziek, de manier van kleden: ik hou van veel verschillende muziekgenres en kledingstijlen. Ik ben gek op salsa. Het milieu nam me dat lange tijd kwalijk. Op een bepaald moment was iedereen tegen me. Maar ik haalde mijn gelijk op de ramp, en ze konden niet meer om me heen. Taïg Khris verdient geld als een ander. „Even goed als een voetballer van een grote club. Mede door sponsordeals zijn de belangrijkste bron van inkomsten, maar niet de enige. Khris stampte de grootste rolschaatswinkel van Parijs uit de grond, een bedrijf dat rampen bouwt, een evenementenbureau en een videobedrijf. Daarnaast begon hij ook met een eigen merk van skateschoenen. Zijn (zelf ontworpen) model skate is in de handel met een reeks statements: 'Ik ben geen meeloper' / 'Ik heb nog nooit naar een school geweest' / 'Ze noemden mij een zot' / 'Zorg dat je werkt', maar dat heb ik al. „Ik ben volledig autodidact, en daar ben ik trots op. Mijn ouders waren hypercool. Mijn broer en ik zijn niet één dag naar school geweest. Mijn ouders vonden dat we in het heden moesten leven, niet in de toekomst. Op school leer je dingen die misschien wel interessant zijn, maar eender 'voor later'. Een kind van acht heeft geen zin om elke dag om acht uur op te staan om naar school te slokken en daar een hele dag stil te zitten. Het was heel gewaagd van mijn ouders om ons zoveel vrijheid te laten, maar achteraf gezien heeft het gewerkt. Als je ziet wat ik allemaal bereikt heb... Wat ik deed, hebben heel veel mensen met een opleiding nooit mee gekregen. Dat ben ik me dubbel. Ik ben een wereldman. Op een dag kan Khris zich niet meer veroorloven om als rolschaatser Parijs te doorkruisen. „Ik heb alles te danken aan mijn tijd op de Trocadéro, en ik vind de skates nog altijd een fantastisch, snel en comfortabel transportmiddel. Maar de business gaat voor. Mijn telefoon rinkelt tweehonderd keer per dag. De wind maakt telefoneren onmogelijk als je op skates bent, en dus bel ik handenvrij in de wagen. Ik gun mezelf geen vetter of vakantie. Ik wil het maximum uit mijn carrière halen. Ik rust later wel op mijn zaweren.”