Nationale feestdag in België De monarchie, "cement" van de Belgen

België viert met veel vertoon zijn nationale feestdag en de tienjarige regeerperiode van Koning Albert II. Aan het traditionele Te Deum, de militaire parade en het vuurwerk worden dit jaar tal van volksfeesten toegevoegd waaraan de hele koninklijke familie deelneemt. Op een moment dat de separatistische eisen steeds luider klinken, werpen de Koning en zijn naasten zich onbetwistbaar op als de symbolen van de Belgische eenheid. Brussel beleefd uiterst koninklijke dagen. Concerten, een volksbal, rollerparade, fietsparade, motorparade, straatanimatie... België haalt alles uit de kast om de tienjarige regeerperiode van Koning Albert II te vieren. Want tien jaar reageren, dat moet gevierd worden, vooral voor degene die men zag als een "overgangskoning". Bij het overlijden van Boudewijn op 31 juli 1993 betreurt het Belgische volk zijn Koning. Honderdduizenden burgers trekken voorbij zijn stoffelijk overschot. Hij die in 1951 de troon besteeg tegen de achtergrond van de Koningskwestie, was erin geslaagd de bevolking te verzoenen met het koningshuis. Tien dagen na zijn overlijden legt zijn jongere broer Albert de eed af in de halfronde zaal van de Kamer, voor de verkozen parlementsleden en de vertegenwoordigers van alle gestelde lichamen. Op 59-jarige leeftijd wordt Albert II de zesde Koning der Belgen, tot verbazing van vele waarnemers die verwachtten dat de oudste van zijn kinderen, Prins Filip, de troon zou bestijgen. Boudewijn had Filip inderdaad tot zijn aangewezen troonopvolger gemaakt, hem officiële opdrachten toevertrouwd en hem voorzien van een sterk team van medewerkers en middelen. Maar op 33-jarige leeftijd ontbrak het de jonge Prins ongetwijfeld aan ervaring. En Albert, de eerste in de lijn van troonopvolging van Boudewijn, stak zijn motivatie om zijn overleden broer op te volgen niet onder stoelen of banken. Stijlbreuk De troonsbestijging van Albert II tekent een "filosofische" continuïteit, maar een stijlbreuk met Boudewijn. Bescheiden, levensgenieter, liefhebber van snelheid, eenvoudig, nederig... aan adjectieven geen gebrek om deze "overgangskoning" te omschrijven die uiteindelijk zijn stempel wist te drukken. Want als er één Belgische instelling is die de afgelopen tien jaar geen crisis heeft doorgemaakt, dan is het wel de monarchie. De laatste tijd is de koninklijke familie overigens duidelijk dichter bij de burgers gekomen. In 1999, toen het trauma van de zaken Dutroux, dioxine of Agusta-Dassault nog vers in het geheugen lag, kondigt het Hof het huwelijk aan van Prins Filip en Mathilde. Honderdduizenden burgers nemen deel aan hun "Blijde Intredes" in de steden van het land. Maandenlang is de afbeelding van het pasgetrouwde paar overal aanwezig. De geboorte van Prinses Elisabeth en het huwelijk van Prins Laurent bevestigen de populariteit van de koninklijke familie. Volgens de jongste peilingen vindt meer dan 70% van de Belgen dat het land een monarchie moet blijven, een monarchie die vaak wordt voorgesteld als het cement van een land dat voortdurend onderhevig is aan communautaire spanningen. "Is dit Belgisch? C'est du belge!" De Grondwet verleent beperkte politieke bevoegdheden aan de koninklijke familie. Door de opeenvolgende institutionele hervormingen is de politieke macht van de Koning overigens steeds verder afgebrokkeld. Maar voor ervaren waarnemers ligt de bestaansreden van de monarchie elders, in het symbolische, in het affectieve. De koninklijke familie presenteert zich als het symbool van de cohesie van het land, van een België dat verenigd is in zijn verscheidenheid. De festiviteiten van dit weekend weerspiegelen dat beeld. Onder de slogan "Is dit Belgisch? C'est du belge!" brengen de volksanimaties het België van boven en van onderen samen, waarmee eens te meer de wil wordt getoond om de Belgische nationale identiteit en waarden in de verf te zetten.