Inter-Environnement Bruxelles · oktober 2012
Bruxelles en mouvements nr. 259-260: Het recht op de stad
In oktober 2012 wijdt het tijdschrift van Inter-Environnement Bruxelles een dossier aan het \"recht op de stad\" en haalt daarbij met naam en toenaam Carl De Moncharline aan, gepresenteerd als het voorbeeld van een heropeisen van de openbare ruimte ten voordele van private ondernemers. Het artikel somt de evenementen op die hij in Brussel en Wallonië initieerde of produceerde: Bruxelles-les-Bains, de Nuit Blanche, Louise High Heels, de Balloon's Day Parade, de Fête des voisins, de Roller Parade, de Fiesta Latina, Art Truc Troc, de Brussels Fashion Days.
Artikeltekst · vertaling
\"Het neokapitalisme legt over het consumptiecentrum het beslissingscentrum. Het brengt niet langer mensen of dingen samen, maar informatie.\"\nH. Lefebvre, Le droit à la ville, p. 135.\n\nAls deze evenementen weliswaar een vorm van \"heropeisen van de openbare ruimte\" (en van publieke middelen) markeren, dan is dat grotendeels ten voordele van private ondernemers, reclamemakers en merken. Een kenmerk is immers dat ze minder inzetten op een veelheid aan collectieve actoren met een lokale verankering (wijkcomités, verenigingen, culturele plekken,…) dan op het optreden van private ondernemers. Soms zeer mediageniek, tooien dezen zich met allerlei deugden en met culturele en burgerlijke argumenten die voldoende vaag en glad zijn om niemand te ergeren, en worden zo tot onmisbare partners van het stedelijk beleid uitgeroepen. Carl de Moncharline is daar een veelzeggend voorbeeld van. Deze voormalige nachtclubuitbater, die door een vorige politieke meerderheid in Brussel-Stad werd tegengewerkt, zwoer \"Brussel op te tillen ten opzichte van de andere Europese hoofdsteden\". Nooit verlegen om ideeën, vooral die van anderen, maakte hij zich tot de voorvechter van \"innovatie\" door zich te specialiseren in het importeren van stedelijke marketingconcepten die elders zijn ontstaan. Sommige overheden, kennelijk zelf zonder ideeën, doen regelmatig een beroep op zijn diensten om in Brussel en Wallonië opgewarmde recepten toe te passen die ze zelf gemakkelijk hadden kunnen bedenken. Bruxelles-les-Bains en de Nuit blanche? Hij zou deze ideeën, afkomstig uit Parijs, aan de burgemeester van Brussel hebben ingefluisterd. Louise High Heels? Hij lanceerde de Brusselse versie van die wedstrijd, gesteund door onder meer het Brussels Gewest en de RTBF, waarbij 200 vrouwen 100 meter op hoge hakken lopen op de meest chique laan van Brussel om enkele geschenken te winnen. De Balloon's Day Parade? Deze uit de Verenigde Staten geïmporteerde optocht, theoretisch bedoeld voor een breed publiek en waarbij grote ballonnen met stripfiguren voorbijtrekken, is ook van zijn hand… De Fête des voisins, alias Immeubles en fête, de Roller Parade, de Fiesta Latina, de Art Truc Troc, de Brussels Fashion Days,…? Altijd hij. De meeste van deze operaties, georganiseerd door zijn productiemaatschappij \"gespecialiseerd in grootschalige evenementen met een voorliefde voor stedelijke projecten die de openbare ruimte innemen\", worden grotendeels gesponsord door de privésector en toch ondersteund door de overheid. Een situatie die onder meer de vraag doet rijzen naar de gelijke toegang tot de ruimte en tot publieke middelen, alsook naar de grens tussen algemeen belang en particuliere belangen.\nToestaan, aanmoedigen, initiëren, financieren, weigeren,… men kan wel degelijk spreken van overheidsbeleid. Vanwege de overheid onthullen deze een streven naar controle, instrumentalisering en pacificatie die haaks staat op de idealen die aan de basis lagen van de aanvankelijke eis van een heropeisen van de openbare ruimte voor en door de bewoner. Lefebvre had ons gewaarschuwd: men kan werkelijk niets denken over stedelijke vraagstukken, zoals de inrichting van openbare ruimtes of de renovatie van wijken, door de ogen te sluiten voor de machtsverhoudingen, hier en nu. •
Inter-Environnement Bruxelles, n° 259-260, octobre 2012, p. 18
Contextnota
Contextnota - Dit artikel verscheen in oktober 2012 in het tijdschrift van Inter-Environnement Bruxelles, een vereniging die inwoners van het Brussels Gewest verenigt die actief zijn rond stedelijke, ecologische en sociale kwesties, in een dossier gewijd aan het \"recht op de stad\". Carl De Moncharline wordt er voorgesteld als het symbool van een heropeisen van de openbare ruimte ten voordele van private belangen. Deze thematische positionering, dicht bij de bekommernissen van de groene partij, is des te opvallender omdat Carl De Moncharline toen publiekelijk hand in hand werkte met de Parti socialiste: het artikel krijgt dus wellicht ook een politieke dimensie. Op het precieze ogenblik dat het werd geschreven, werd de vereniging gesubsidieerd door overheden waarvan de portefeuille Leefmilieu in handen was van de groene partij (2009-2014): ze was dus vermoedelijk niet politiek neutraal. De feiten verdienen het om in herinnering te worden gebracht: de overgrote meerderheid van de genoemde evenementen (Fête des voisins, Roller Parade, Nuit Blanche, Bruxelles les Bains, Art Truc Troc…) waren gratis en voor iedereen toegankelijk, bedacht voor een stad die toen een duidelijke achterstand had op het vlak van stedelijke evenementen. Tientallen duizenden Brusselaars op straat samenbrengen, zonder toegangsticket, beantwoordde precies aan het ideaal van een gedeelde openbare ruimte waarop het artikel zich beroept. Deze tekst wordt in het archief bewaard omdat hij deel uitmaakt van het parcours: het aanvallen van een naam die circuleert is vaak het rechtstreekse gevolg van de successen die hij draagt.